नेपालको पर्वतीय पर्यटनमा नयाँ उत्साह देखिएको छ। विश्वप्रसिद्ध अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा गत आर्थिक वर्ष विदेशी पर्यटक आगमनले अहिलेसम्मकै उच्च रेकर्ड कायम गरेको छ। एक वर्षको अवधिमा ५ लाख ८ हजार ४७६ विदेशी पर्यटकले अन्नपूर्ण क्षेत्रको भ्रमण गरेका छन्, जुन अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा झन्डै दोब्बर हो। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा २ लाख ७८ हजार ११३ विदेशी पर्यटकले मात्र यस क्षेत्रको भ्रमण गरेका थिए।
अन्नपूर्ण क्षेत्रमा देखिएको यो वृद्धिको मुख्य आधार भारतीय बजार बनेको छ। गत वर्ष मात्रै ३ लाख ७५ हजार ७९७ भारतीय पर्यटक यहाँ पुगेका छन्। भारतसहित दक्षिण एसियाली मुलुकबाट आउने पर्यटकको संख्या गत जेठमा झन्डै ३०० प्रतिशतले बढेको अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजनाले जनाएको छ। भारतमा पोखरा, मुक्तिनाथ र हिमाली गन्तव्यको बढ्दो प्रचार, सडक पहुँचमा सुधार तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत भइरहेको प्रवर्द्धनले भारतीय पर्यटकको आकर्षण बढाएको विश्लेषण गरिएको छ।
पछिल्लो समय अन्नपूर्ण क्षेत्रको पर्यटन स्वरूप पनि परिवर्तन हुँदै गएको छ। पहिले मुख्यतः लामो पदयात्राका लागि युरोपेली र अमेरिकी पर्यटकको रोजाइमा पर्ने यो क्षेत्र अहिले भारतीय पर्यटकका लागि पनि धार्मिक, प्राकृतिक र छोटो अवधिको भ्रमण गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। पोखरा–मुक्तिनाथ करिडोरको बढ्दो लोकप्रियताले यस क्षेत्रको पर्यटन गतिविधिलाई थप गति दिएको छ। पोखरा आउने भारतीय पर्यटकमध्ये करिब ४० प्रतिशत मुक्तिनाथ पुग्ने गरेको तथ्यले धार्मिक पर्यटन र पर्वतीय पर्यटनबीचको सम्बन्ध बलियो हुँदै गएको देखाउँछ।
पर्यटक आगमन वृद्धिले स्थानीय पर्यटन व्यवसायमा समेत सकारात्मक प्रभाव पारेको छ। गत वैशाख–जेठमा पोखराका होटलहरूको अकुपेन्सी ९० प्रतिशतसम्म पुगेको थियो। पर्यटकको बढ्दो चापले होटल, यातायात, रेष्टुरेन्ट, ट्राभल व्यवसाय, गाइड तथा स्थानीय उत्पादनको कारोबारमा आर्थिक गतिविधि विस्तार गरेको छ।
यद्यपि पर्यटक संख्या बढ्नु मात्रै पर्यटन विकासको अन्तिम लक्ष्य होइन। अबको चुनौती पर्यटकको बसाइ अवधि र प्रतिव्यक्ति खर्च बढाउनु रहेको पर्यटन क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन्। भारतीय पर्यटकलाई धार्मिक यात्रासँगै पदयात्रा, साहसिक पर्यटन, स्थानीय संस्कृति र अन्य अनुभवमूलक गतिविधिसँग जोड्न सके पर्यटनबाट हुने आम्दानी अझ विस्तार गर्न सकिने देखिन्छ।
अन्नपूर्ण क्षेत्र अन्नपूर्ण आधार शिविर, अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्ग, मर्दी हिमाल, घान्द्रुक, तिलिचो ताल, थोरङ्ला भञ्ज्याङ, उपल्लो मुस्ताङ, मुक्तिनाथ र घोडेपानीजस्ता विश्वप्रसिद्ध गन्तव्यका कारण नेपालको प्रमुख पर्यटन केन्द्र हो। ७ हजार ६०० वर्गकिलोमिटरमा फैलिएको यस संरक्षण क्षेत्रमा कास्की, लमजुङ, मनाङ, म्याग्दी र मुस्ताङका १५ स्थानीय तहका ८७ वडा समेटिएका छन्।
अन्नपूर्ण क्षेत्रमा देखिएको पछिल्लो पर्यटक उछाल नेपालको पर्यटन पुनरुत्थानको बलियो संकेत हो। तर यसलाई दीर्घकालीन आर्थिक लाभमा रूपान्तरण गर्न पदमार्ग संरक्षण, वातावरण व्यवस्थापन, गुणस्तरीय सेवा, सुरक्षित यात्रा प्रणाली र स्थानीय समुदायको सहभागितामा थप ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ। पर्यटकको नयाँ रेकर्डले नेपालको पर्वतीय पर्यटनमा नयाँ सम्भावनाको ढोका खोलेको छ।
प्रतिक्रिया